Psikoteknik değerlendirme adı kulağa karmaşık gelse de aslında basit bir uygulama: sürücünün dikkat, tepki ve algı becerilerini bilgisayar üzerinden ölçüyor. Merak edilenleri toparladık.
Neden yapılıyor?
Direksiyon başında geçirilen süre arttıkça hata yapma ihtimali de artar. Ticari araç kullanan bir sürücü, günde on saati aşan sürelerde trafikte olabiliyor. Psikoteknik değerlendirme, bu yoğunlukta çalışan sürücünün temel becerilerinin yeterli seviyede olup olmadığını ölçmeyi amaçlar. Amaç sürücüyü elemek değil, risk taşıyan durumları önceden görmek.
Hangi testler uygulanıyor?
Uygulama birbirini tamamlayan bölümlerden oluşur. Tepki hızı bölümünde ekranda beliren uyarana ne kadar sürede ve ne kadar doğru tepki verdiğiniz ölçülür. Dikkat ve konsantrasyon bölümünde uzun süre boyunca odağınızı koruyabilme kapasitenize bakılır; gün boyu trafikte olan biri için en anlamlı bölüm budur. Görsel algı ve mesafe tahmini bölümünde hız ve uzaklık değerlendirme beceriniz test edilir. Bazı uygulamalarda el-göz koordinasyonu için ayrı bir bölüm de bulunur.
Kimlerden isteniyor?
Ticari taşımacılık yapan sürücülerden belirli aralıklarla istenebiliyor. Ayrıca ehliyetine el konulan ve geri alma sürecine giren sürücülerin bu değerlendirmeden geçmesi gerekiyor. Kurye olarak işe başlarken firmaların psikoteknik raporu talep etmesi de yaygın. Sizin durumunuzda gerekli olup olmadığından emin değilseniz, randevu almadan önce telefonla sormanız zaman kazandırır.
Değerlendirme günü nasıl geçiyor?
Randevu saatinde kimliğinizle gelmeniz yeterli. Testler sessiz bir odada, tek başınıza uygulanır. Bilgisayar kullanmayı bilmeniz gerekmez; her bölümden önce nasıl yapılacağı gösterilir ve deneme turu verilir. Toplam süre kişiye göre değişir, genelde bir saati aşmaz.
Nasıl hazırlanmalı?
Çalışılacak bir sınav değil, ama sonucu etkileyen basit şeyler var. En önemlisi uyku: gece vardiyasından çıkıp doğrudan teste girmek tepki sürenizi belirgin şekilde düşürür. Test öncesinde aşırı kafein almamak, gözlük kullanıyorsanız gözlüğünüzü yanınıza almak da işinizi kolaylaştırır. Randevunuzu dinlenmiş olacağınız bir güne alın.
Olumsuz sonuç alırsam ne olur?
Olumsuz sonuç, sürücü olamayacağınız anlamına gelmez. Belirli bir süre sonra yeniden değerlendirme yapılabilir. Bu durumda izlemeniz gereken yolu merkez size ayrıntılı olarak anlatır. Sonucun kalıcı bir engel olarak görülmemesi gerekir.
Sonuç neye göre yorumlanıyor?
Değerlendirmede tek tek bölümlerin puanı kadar bunların birlikte oluşturduğu profil de dikkate alınır. Bir bölümde ortalamanın altında kalmak tek başına belirleyici olmayabilir. Uzman, sonuçları bütün olarak değerlendirir ve raporu buna göre düzenler. Bu yüzden tek bir bölüme takılıp kaygılanmanın anlamı yok.
Rapor ne kadar süre geçerli?
Raporun geçerlilik süresi, hangi amaçla alındığına ve ilgili mevzuata göre değişir. Ticari amaçla alınan raporlarda belirli aralıklarla yenileme istenebiliyor. Raporunuzun tarihini not edip süresi dolmadan önce hatırlatma kurmanız, işe devam ederken kesinti yaşamamanız açısından faydalı olur.
Sık sorulan üç soru
"Test zor mu?" Hazırlık gerektiren bir sınav değil; dinlenmiş olarak geldiğinizde çoğu sürücü için zorlayıcı değildir. "Gözlüğüm var, sorun olur mu?" Hayır, gözlüğünüzle teste girebilirsiniz; getirmeyi unutmayın. "Sonucu ne zaman öğreniyorum?" Değerlendirme tamamlandıktan sonra raporlama süreci başlar, size aynı gün bilgi verilir.
Diğer işlemlerle birlikte planlayın
SRC belgesi süreciniz de varsa, iki randevuyu aynı güne alarak tek gelişte tamamlayabilirsiniz. Randevu için bizi arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.